Κι αν έσβησε σαν ίσκιος - Κώστας Καρυωτάκης

    Περίεργο είναι που από όλες  τις απόπειρες μου μελοποίησης έχουνε μείνει ακόμα δυο, αυτή που πάλεψα περισσότερο κι αυτή που πάλεψα λιγότερο.  Το "Κι αν έσβησε σαν ίσκιος το όνειρο μου" είναι προφανώς η δεύτερη περίπτωση και μ' αυτή θα ασχοληθούμε εδώ, εφόσον με το "Πάντουμ" του Γιώργου Σεφέρη έχω ακόμα ανοιχτούς λογαριασμούς... Κι αν με ρωτήσει κανείς που αποσκοπεί αυτή η μελοποίηση από την στιγμή που υπάρχουν τρεις  πολύ καλές μελοποιήσεις του ποιήματος του Καρυωτάκη, αυτή με τον Ξυλούρη, η άλλη των Χαΐνηδων και αυτή των Διάφανων Κρίνων, η απάντηση είναι πολύ απλή. Η τρίτη δεν υπήρχε και τις  άλλες  δεν τις ήξερα τότε. Και δεν αποσκοπεί πουθενά, γιατί για την πλάκα μου τα έφτιαχνα και γιατί πότε δεν κατάφερα να πιάσω την φωνή που απαιτείται

"....μου λέει για κάποια που 'ζησα ζωή."

στην τελευταία στροφή που τραγουδάω πιο ψηλά. Κι είναι κωμικοτραγικό που η καλύτερη εκδοχή είναι αυτή που θα ακούσετε, γιατί είναι αυτή που έπιασα με την πρώτη.  Καμία βελτίωση... Έκατσα απλά τις γιορτές κι ένα ένα πρόχειρο βιντεάκι, με εικόνες οι οποίες, ως επί το πλείστον, έχουν χρησιμοποιηθεί σε άλλες αναρτήσεις του ιστολογίου....   Στην πραγματικότητα αυτό που αναφέρω παραπάνω, δεν ισχύει πλήρως, τουλάχιστον όσον αφορά την πρώτη ηχογράφηση, γιατί είναι μια νεώτερη εκδοχή του τραγουδιού. Το άφησα γιατί βαριέμαι να ξαναγράφω. Δεν τη βασάνισα πολύ όμως, ούτε αυτή την εκδοχή. Ήθελα το αδούλευτο του πράγματος να λειτουργήσει σαν στοιχείο αυθεντικότητας στην κραυγή απόγνωσης και διαμαρτυρίας, την οποία αποτελεί κατ' εμέ το ποίημα. Ουσιαστικά πρόκειται από μια σειρά παραχωρητικών προτάσεων που συσσωρεύουν αρνητικές καταστάσεις μέχρι τη τελευταία στροφή κι εκεί  αναιρούνται εκρηκτικά- εν μέρει, γιατί πρόκειται για μνήμη  μια ζωής που έχει τελειώσει-  προβαλλόμενες πάνω στον καμβά της θάλασσας.  Ένα γαμώτο δηλαδή, μια μποτίλια ναυαγού που δεν έφτασε ποτέ, μια ανεπίδοτη επιστολή... Για αυτό και δεν ενδιαφέρθηκα να βρω και να βάλω κάποιο μοτίβο ως γέμισμα ανάμεσα στις στροφές. Ήθελα η μία εικόνα να ακολουθεί την άλλη χωρίς ανάσα φτάνοντας στην έκρηξη του τέλους, μουσική και στιχουργική. Με άλλα λόγια, πώς η ένδεια ποικιλίας εκφραστικών τρόπων λόγω δεδομένης μουσικής άγνοιας, γίνεται (ή αποπειράται) εκφραστικός τρόπος....

[Κι αν έσβησε σαν ίσκιος...]

Κι αν έσβησε σαν ίσκιος τ’ όνειρό μου,
κι αν έχασα για πάντα τη χαρά,
κι αν σέρνομαι στ’ ακάθαρτα του δρόμου,
πουλάκι με σπασμένα τα φτερά

 Κι αν έχει, πριν ανοίξει, το λουλούδι
στον κήπο της καρδιάς μου μαραθεί,
το λεύτερο που εσκέφτηκα τραγούδι
κι αν ξέρω πως ποτέ δε θα ειπωθεί

Κι αν έθαψα την ίδια τη ζωή μου
βαθιά μέσα στον πόνο που πονώ
καθάρια πως ταράζεται η ψυχή μου
σα βλέπω το μεγάλο ουρανό,

Η θάλασσα σαν έρχεται μεγάλη,
και ογραίνοντας την άμμο το πρωί,
μου λέει για κάποιο γνώριμο ακρογιάλι,
μου λέει για κάποια που `ζησα ζωή!

Ο ψευδοπροφήτης/ After All. Ένα τραγούδι ντουμπλ-φας

Απο κάθε φάση της ζωής μου μου έχει μείνει τουλάχιστον ένας φίλος. Απο το χωριό, από το σχολείο, από τη σχολή, από τις δουλειές... Εκτός από τον στρατό. Κρατούσα όλα μου τα τηλέφωνα σε ένα φύλlο χαρτί και πλύθηκαν με την παραλλαγή και χάθηκαν. Τηλέφωνο δεν είχα να δώσω εγώ κι έτσι δεν μπορούσε κανέις να με βρει, δεν μπορούσα κανένα να βρω... Από όλους αυτούς με το Θώμα το Νικολαίδη θα μπορούσα να είμαι ακόμα φίλος... Τον πανύψηλο και λίγο ογκώδη ήρεμο και ντροπαλό γίγαντα. Γνωριστήκαμε στο Κ.Ε.Β.ΟΠ., δηλαδή όχι ακριβώς γνωριστήκαμε... Μου 'κανε μια ένεση τότε που είχαν χαλάσει τα σουτζουκάκια και το μισό στρατόπεδο περπατούσε και χεζότανε κι είχα βρεθεί στο αναρρωτήριο με υψηλό πυρετό. Ήταν νοσοκόμος-ολμιστής. Αργότερα, στο τάγμα στην Κω κάναμε παρέα μαζί με τους άλλους "υπερήλικες" ( όσοι ήμασταν εκεί στα 24- 25... ). Μου έκανε την τιμή να μου δείξει τους στίχους που έγραφε, ήταν ερωτευμένος βαθιά και μάλλον χωρίς ανταπόκριση με μια πιτσιρικα φέρελπι ηθοποιό της οποίας δεν έμαθα ή δεν θυμάμαι το όνομα... Πιο μετά, εγώ πήγα σε ένα φυλάκιο κι αυτός έμεινε στο τάγμα στο ιατρείο και δεν βρισκόμασταν συχνά, μέχρι που για κανα μήνα με κράτησαν στο τάγμα και ξαναρχίσαμε να κάνουμε παρέα. Είχα πάρει την κιθάρα μου μαζί και καμιά φορά πήγαινα στο Ιατρείο και παίζαμε... Ήταν αριστερόχειρας θυμάμαι (κι εγώ είμαι αλλά στην κιθάρα είμαι δεξιόχειρας ) και για να παίξει έπαιρνε την κίθάρα, την έβαζε ανάποδα, κάτω τα μπάσα, πάνω τα καντίνια, κι έπαιζε τα ακκόρντα απο κάτω προς τα πάνω... Μια μέρα ντροπαλά μου έδειξε τους στίχους που είχε γράψει για την κοπέλα... Του είπα να φτιάξουμε κανα τραγούδι και του άρεσε η ιδέα. Κάτσαμε και σκαλίσαμε ένα ποίημα του με τίτλο "Ομορφιά" και τον εντυπωσίασε το γεγονός ότι ήξερα τι σήμαιναν οι λέξεις "ξουθιά" και "βορά" που χρησιμοποιούσε. Μάλλον του άρεσε που γίναν οι στίχοι του τραγούδι, γίατι, φεύγοντας εγώ για να ξαναγυρίσω στο φυλάκιο, μου έδωσε ένα φυλλάδιακι στο οποίο ήταν δαχτυλογραφημένοι όμορφα κι ωραία κάποιοι στίχοι του - "Έχω αντίγραφα", με καθησύχασε- για να φτιάξω κι άλλα ... Έίχα κάποιες ιδέες στο φυλάκιο, αλλά δεν έτυχε ποτέ να ξαναβρεθούμε έχοντας κασσετόφωνο για να τις ακούσει, μετά πήραμε μετάθεση, έχασα το τήλέφωνο, πάει... Προσπάθησα και μετά, αλλά ήταν λιγάκι δύσκολο να τα μελοποιήσω! Λίγο που ήταν κυρίως στα αγγλικά και τα αγγλικά του ήταν καλύτερα από τα δικά μου και για να καταλάβω τι λέει ήθελα μεταφραστή, λίγο που δυσκολεύομαι να δουλέψω πάνω σε ξένο στίχο (του Ηλία και του Στέλιου δεν είναι ξένοι, εννοείται ), λίγο που ο στίχοι του μετρικά ήταν λίγο άνισοι, δεν έμενα ευχαριστήμένος από την μελοποίηση...

Aυτό που θα ακούσουμε σήμερα με τίτλο "After all", εντάσσεται σε αυτή την κατηγορία αλλά και εξαιρείται. Η ηχογράφηση που θα ακούσετε είναι η πρώτη - πρώτη. Το έγραψα κάνα χρόνο αφού απολύθηκα. Έγραψα τη μουσική πάνω στο πρώτο "κουπλέ" (δεν είναι χωρισμένος σε στροφές ο στίχος, εγώ το χώρισα, εγώ όρισα και τι θα είναι ρεφραίν). Μετά έκανα μια πρόχειρη ηχογράφηση για να δώ πώς ακούγεται... Στα υπόλοιπα κουπλέ ο στίχος είτε περισσευε είτε δεν έφτανε και για να μου βγεί "αυτοσχεδίαζα" λιγάκι κάθε φορά που το έπαιζα... Ποτέ δεν κατάφερα να του δώσω μια σταθερή μορφή και πάντα δεν ήμουν ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα... Έτσι, το παράτησα.

Κάνα χρόνο μετά, περνούσα την φάση Όλο-μεταφράζω-στίχους-από-τα-τραγούδια-μου-τα-αμερικάνικα. Ήθελα να γράψω κάτι για εντάξω μέσα την φράση "το γελοίο μου φωτοστέφανο προβάρω" και σκέφτηκα να γράψω ένα αποτυχημένο μάντη που δεν κατορθώνει να προβλέψει τίποτα και περιφέρει απόδω και από κει την χρεοκοπία του. Πάνω στην μουσική του "After all" έγραψα τον "Ψευτοπροφήτη". Δεν έμεινα ικανοποιημένος από τους στίχους και το παράτησα... Κι αν το παραθέτω σήμερα είναι γιατί, εκτός των άλλων, αυτό το ιστολόγιο είναι κι ένα μέσο κλεισίματος παλιών λογαριασμών... Χρόνια μετά έτυχε να ακούσω με το Νάσο - κάτι ψάχναμε- μια παλιά κασσέτα που είχα δώσει στον Ηλία. του άρεσε και το πήρε και το άκουγε συχνά. Κάπως έτσι το ξαναάκουσα κι εγώ το "After all" με την ασφαλεια και την απόστασιοποίση του χρόνου που 'χε περάσει και αντιληφθηκα γιατί δεν μπορούσα να το εξελίξω. Χωρίς πρόθεση και χωρίς να το έχω καταλάβει το τραγούδι είχε ολοκληρωθεί με την πρώτη, από μόνο του. Για αυτό και αρνούνταν και μουλάρωνε... Θα μπορούσα να το βάλω σε άλλη μεταγενέστερη καλύτερη ηχογράφηση, τα βρήκαμε με το τραγούδι... Διάλεξα όμως αυτήν την πρώτη, τη γυμνή, την νεογέννητη..

AFTER ALL After all nothing is more important to me than the clothes that yoy wear and that smile on your face the sun's shining throu your hair as you a dance around in grace. After all noting seems more important to me so no misfortune can get me down for as long as you near me. Nobody can cast their misery on me for as long as you 're happy. And now you fade away into a shade and i forget what attracted me to you. Your smiling face hides away your clothes seems out of date the sun don't light your hair as you sit firlmy in chair in the shade. After all nothing is more important to me but the threats of cubid i'm wearing down our bones are loosening getting us free . We seem to have lost track of what's important sinking fast in sea of misery. After all nothing is more important to me but as we drift apart by trempling awards misery call for my company. Sure that i will cling to it for relief as what's important fades away . And so you fade away into a shade and i forget what attracted me to you. Your smiling face hides away your clothes seems out of date the sun don't light your hair as you sit firlmy in chair in the shade. After all nothing is more important to me...

Ο ΨΕΥΔΟΠΡΟΦΗΤΗΣ Σημαδεμένος από τη μοίρα νωρίς Μ΄ένα σήμαδι που 'καιγε το μέτωπο μου. Μάταια σπατάλησα το χαρισμά μου χωρίς Να προφητέψω ούτε το τέλος το δικό μου. Δεν ξέρω αλήθεια τι άλλο να σας πω, Κάθε λέπτό σφίγγει το βρόγχο στο λαιμό. Μη μου ζητάς γιατρικά, Μου τέλειωσαν ξόρκια και μαγικά. Έλα κι εσύ να πιείς Μια γουλιά στη μνήμη του μάγου της φυλής.  Τραβάω μαζί μου δάκτυλα νεκρά Που όλη τη  δύναμή τους  έχουν χάσει Κι έχει κρυμμένη τη βροχή πολύ βαθια Ο Μανιτού μες της κοιλάδας του δάση. Τώρα κοιτάω ένα σημείο στο κενό. Γίνεται οθόνη κι οράματα προβάλλω. Ξεχνάω τα βήματα απ’ τον τελευταίο μου χορό Και το γελοίο μου φωτοστέφανο προβάρω.

"Το τελευταίο ταξίδι" - Κ. Γ. Καρυωτάκης

  Άμα θες, φίλε αναγνώστη, να ακούσεις μια επαγγελματική, βελούδινη, αγαπησιάρικη feel good μελοποίηση του ποίηματος του Καρυωτάκη πήγαινε εδώ. Η δικιά μου, ας τη πούμε, μελοποίηση είναι κακότεχνη, ερασιτεχνική, κατάμαυρη και σαγρέ... Για την ακρίβεια, ακόμα δεν είναι κάτι μόνιμο και παγιωμένο (ξέρετε όμως ότι δεν υπάρχει τίποτα μονιμότερο από το προσωρινό). Προσπαθούσα κάποτε να μελοποιήσω το ποίημα, είχα βρει τη μελωδία και τη δομή (μια φορά με αρπίσματα, μια φορά full chord και λίγο πιο δυνατά) και κάποια στιγμή είπα να το ηχογραφήσω να δώ πως ακούγεται. Αυτή τελικά η με την πρώτη εκδοχή υπήρξε η μοναδική γιατί, καθώς έπαιζα, μου ήρθε μια ξαφνική 'έμπνευση" και έκανα διάφορους πειραματισμούς με δακτυλισμούς την ώρα που έπαιζα την βάσικη σύγχορδία. Επειδή δεν ήξερα ακριβώς τι έπαιζα, δηλαδή ήξερα κείνη την ώρα αλλά μετα΄δεν θυμομουν, δεν κατάφερα μετά να τους βελτιώσω και, επειδή η τύχη είναι μια βρωμιάρα και πρόστυχη τσούλα από την κόλαση (ως γνωστόν), κάθε μεταγενέστερη προσπάθεια μου έβγαινε χειρότερη. Έτσι η μελοποίηση είναι αυτή...

    [Το βίντεο πίσω το έχω ευγενικά "απαλλοτριώσει" (προφανώς) από το βιντεοκλίπ του αγαπημένου μου "Il galeone" των Ronin. (Παίζει - η λέξη και κυριολεκτικά και μεταφορικά- και στα ελληνικά με τον Θάνο Ανεστόπουλο. )Νομίζω "έδεσε" καλά με τραγουδάκι]

Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου

και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα!

Να 'μουν στην πλώρη σου ήθελα, για να κοιτάζω γύρου

σε λιτανεία να περνούν τα ονείρατα τα πρώτα.

Η τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή να παύει,

μακριά μαζί σου φεύγοντας πέτρα να ρίχνω πίσω,

να μου λικνίζεις την αιώνια θλίψη μου, καράβι,

δίχως να ξέρω πού με πας και δίχως να γυρίσω!

Υ.Γ.: Υπάρχει και σε ζεμπεκιά για τα λαϊκα παιδιά...

"Το θλιμμένο μπλουζ του Κώσυ Λέμμιον"

Η σημερινή ανάρτηση αποτελείται  απο ξαναχρησιμοποιημένα, ως επί το πλείστον, υλικά. Το βίντεο, ας πούμε, το έχετε ξαναδεί εδώ κι εδώ, όπως  και έχετε ακούσει την μουσική στο δεύτερο σύνδεσμο , όπου, μάλιστα, υπάρχει στα πεταχτά και η ιστορία του σημερινού κομματιού. Είπα όμως να το χρησιμοποιήσω ως αρμό το βιντεάκιον... Συγχωρέστε μου την επανάληψη, αλλά είπαμε... Το αγαπάω αυτό το τραγουδάκι, καθώς είναι μια από τις λίγες, εφόσον η μουσική άνοδος του Νάσου συνέπεσε με την δική μου μουσική δύση και το αναπόφευκτο έπειτα εξαφάνισε οποιαδήποτε δυνατότητα συνεργασίας, μια από τις λίγες,

Ο Μπόγκαρντ ...

λοιπόν, μουσικές μας συνεργασίες ...
 Η μουσική, που λέτε , προέρχεται από εκείνα τα ωραία ορχηστρικά που έγραφε ο Νάσος και αποφάσισε μια μέρα να βάλει και στίχους. Με βρήκε λοιπόν και στα γρήγορα έγραψα μια κωμικοτραγική και αυτοσαρκαστική με κάποιο τρόπο  ιστορία σε στίχους, για ένα τύπο που, μέσα στην μαύρη και βροχερή νύχτα, χάνει το πορτοφόλι του και δεν μπορεί να αγοράσει το απαραίτητο για να βγάλει τη νύχτα αλκοόλ... (Εσωτερική παραπομπή και λιγάκι στις γενναίες οινοποσίες μας με τον Νάσο εκείνη της εποχής... ). Το ονόμασα "Το θλιμμένο μπλουζ του Κώσυ  Λέμμιον" παραπέμποντας  στον  ευάλωτα κυνικό και

.... ο "Λέμμυ Κώσιον"...

απελπισμένο αντιήρωα σειράς αστυνομικών μυθιστορημάτων του Πήτερ Τσέινι, τον ντετέκτιβ Λέμμυ Κώσιον, λάτρη και αντικείμενο λατρείας των γυναικών και καρικατούρα των χαρακτήρων που υποδυόταν ο Μπογκαρντ. Το απήγγειλα μετά  κωμικά με υπερβολικό στόμφο και... του Νάσου  του  φάνηκε μάλλον αταίριαστο το  χιούμορ μου (πλην όμως, τι άλλο θα μπορούσα να γράφω τότε, στην ψυχολογική φάση που βρισκόμουν παρα Ελεγέια και Σάτιρες- ψέμματα, μόνο σάτιρες... ), γιατί μετά έφτιαξε, με ένα παλίο στίχο του Ηλία και μια πιο εκτεταμένη εκδοχή της μελωδίάς του, την δική του ματιά πάνω στην "Χειμερία Νάρκη"  των Ατάλαντων... Με το συγκεκριμένο πόνημα, πέρα από αυτή την ηχογράφηση "με την πρώτη", δεν ξαναασχολήθηκε ποτέ κανείς! Μέχρι σήμερα...

Το θλιμμένο μπλούζ  του Κώσυ Λέμμιον

Η βροχή έγλυφε [ή μήπως "έγλειφε"?  Δεν θυμάμαι τι από τα δυο είχα βάλει...] την ψυχή του. 

Τα νοτισμένα τσιγάρα του απέκλεισαν την τελευταία ελπίδα ζεστασιάς!

Γυρνούσε στο σκοτάδι με το σπασμένο του περίστοροφο, 

με την καρδιά του σφαίρα στη θαλάμη ...

Κλειστοί οι δρόμοι και ξένοι.

Αυτή η πόλη που τον γέννησε τώρα θηλιές περνούσε στο λαιμό του. 

Τυλίχτηκε στην φθαρμένη καπαρτίνα του.

Προσπάθησε να αγνοήσει την υγρασία που τον περόνιαζε.

Στάθηκε να ξαποστάσει κάτω από ένα μπαλκόνι. 

Κατάφερε και άναψε τσίγαρο.

Ξαφνικά  αισθάνθηκε καλύτερα. 

Στο διπλανό στενό - το 'ξερε- είχε μια κάβα.

Κατευθύνθηκε εκεί με όλες του τις δυνάμεις. 

Τότε κατάλαβε πως έχασε το πορτοφόλι του... 

Κι η βροχή έπεφτε...

Κι η βροχή συνέχισε να πέφτει...

Και το σκοτάδι τον ρούφηξε. 

(Μερικές νύχτες δεν ξημερώνουν ποτέ)

... κι ο  "Κώσυ Λέμμιον"

Βράδυ, (Το πρώτο μου τραγούδι)

Αγαπητέ αναγνώστη και ακροατή, είναι καιρός που δεν έχω ανεβάσει τραγουδάκι... Αν νόμισες πως μου τελειώσανε και ξεμπέρδεψες ή γλύτωσες, ατύχησες ... Έιναι καμιά πενηνταριά ακόμα . Α! Όλα κι όλα... Άμα κάνω κάτι,  το κάνω... Ή έχεις πάθη ή δεν έχεις! Άρα κι έσυ, καλέ μου άνθρωπε, ή έχεις πάθει ή δεν έχεις...
Οταν ήμουν πιτσιρικάς κάποια στιγμή αποφάσισα να φτιάξω τραγούδια... Μουσική δεν ήξερα! Στίχους δεν έγραφα! Πτοήθηκα? Όχι... Έπιασα, που λέτε, την προσωπική μου Βίβλο της εποχής, τα "Άπαντα" του Καρυωτάκη, βρήκα ένα ποιηματάκι που λεγότανε "Βράδυ" (δεν θυμάμαι γιατί διάλεξα αυτό) και α καπέλα έφτιαξα το πρώτο μου τραγούδι...  Χρόνια μετά, που έμαθα τα λίγα που ξέρω,  τιμής ένεκεν σκέφτηκα να ασχοληθώ μαζί του και έπιασα και  εναρμόνισα την πρωτόλεια αυτή μελωδία...
Τώρα, υπάρχουν κάποια τραγούδια τα οποία τα ονομάζω "με την πρώτη".  Η πρώτη φορά που τα "φόρμαρα" είναι και η καλύτερη και κάθε μεταγενέστερη προσπάθεια αδυνατεί να τα πάει παρακάτω. Λίγες φορές είναι γιατί με τη πρώτη  έφτασα στο μέγιστο... Συνήθως είναι  γιατί δεν θυμάμαι πως παίζονται, κάθως κάτι αυτοσχεδίασα και μετά το ξέχασα, ή  γιατί απλά δεν έχω την ικανότητα...  Αυτό το τραγουδάκι ανήκει σ' αυτή τη κατηγορία. Ούτε θυμάμαι τι έπαιζα, ούτε ξέρω τι να το κάνω... Για αυτό και είναι μονοφωνική η ηχογράφηση... Έτσι έτυχε τότε, έτσι έμεινε... Έ, και για να το εξωραΐσω το πράγμα και να μην σε χάσω από αναγνώστη/ακροατή,  έκατσα και του έκανα ένα βίντεο...

Βράδυ- Κ. Καρυωτάκης

Τα παιδάκια που παίζουν στ' ανοιξιάτικο δείλι
-μια ιαχή μακρυσμένη-,
τ'αεράκι που λόγια με των ρόδων τα χείλη
ψιθυρίζει και μένει,

τ'ανοιχτά παραθύρια που ανασαίνουν την ώρα,
η αδειανή κάμαρα μου,
ένα τραίνο που θα' ρχέται από μια άγνωστη χώρα,
τά χαμένα όνειρα μου,

οι καμπάνες που σβήνουν, και το βράδυ που πέφτει
ολοένα στην πόλη,
στων ανθρώπων την όψη, στ' ουρανού τον καθρέφτη,
στη ζωή μου τώρα όλη...


Υ.Γ.: Αν θέλεις, καλέ μου άνθρωπε, να ξεπεράσεις το σοκ, υπάρχει και αυτή η ερασιτεχνική (με την κυριολεκτική σημασία αυτή τη φορά) μελοποίηση...