Σαν σήμερα συμπληρώνονται 40 χρόνια από την πρώτη φορά που έπαιξε ο Θάνος Μικρούτσικος την εβληματική και πολυαγαπημένη μελοποίηση του εμβληματικού και πολυαγαπημένου ποιήματος του Νίκου Καββαδία...
"Μια μέρα θα το γράψει η Ιστορία" λέει η διασκευή από τον Νίκο Γκάτσο στους στίχους του παραδοσιακού τραγουδιού "Ο Μακεδών" που από βενιζελική σκοπιά περιγράφει τα γεγονότα που έγιναν γνωστά ως Εθνικός Διχασμός.
Τέτοια ώρα ακριβώς πριν μια εβδομάδα, ήρθε στη ζωή μας η Ρ.
Το τραγούδι της το λέει ο πατέρας της εδώ και μήνες. Το βίντεο το ξεκίνησα κάτι μέρες πριν τη γνωρίσω. Αλλά το τελείωσα με εκείνη στην αγκαλιά μου.
Εδώ και μια βδομάδα την έχω στην αγκαλιά μου. Και για τα επόμενα πολλά-πολλά χρόνια ακόμη.
Για την Εύα, που κάθε της χαμόγελο φωτίζει την απεραντοσύνη. Για την Εύα, που κάθε της λέξη γεννάει καινούρια σύμπαντα. Για την Εύα, που κάθε της αγκαλιά κλείνει κι από ένα ουράνιο τόξο. Για την Εύα, που κάθε της βλέμμα γλυκαίνει τον αέρα. Για την Εύα, που κάθε βήμα της ανθίζει τη ίδια την Άνοιξη. Για την Εύα, που σήμερα κλείνει τα δύο της χρόνια. Για την Εύα μου.
Τα δεύτερα Χριστούγεννα με τη μία, τα δεύτερα Χριστούγεννα χωρίς την άλλη. Γι' αυτό λένε για τη θλίψη των γιορτών. Γιατί χαίρεσαι να μοιράζεσαι τις διακοπές, τα δώρα, τα λαμπιόνια, τα στολίδια, τα χαμόγελα και τα γλυκά με τους ανθρώπους σου. Γιατί μοιραία η επόμενη σκέψη είναι ποιοι από αυτούς λείπουν και δεν είναι μαζί σου για να γιορτάσετε.
Ένα τραγούδι, κυριολεκτικά "επετειακό" γιατί είναι αφιερωμένο σε μια επέτειο γάμου και κυριολεκτικά "επίμονο" γιατί αναφέρεται στο συστατικό που κράτησε τον γάμο τους ζωντανό, αγαπημένο και διαρκώς καινούριο επί 28 συναπτά έτη: την επιμονή τους να είναι ΜΑΖΙ.
Με αφορμή την "επέτειο" σχηματισμού των "Ατάλαντων" στο μακρινό 1996 κι αφού αποδεδειγμένα το ιστολογιο φέτος είναι σε αναμνησιακό mood, άδραξα την ευκαιρία να στεγάσω κάτω από μια επετειακή ανάρτηση και να δημοσιεύσω μουσικούλες, μελωδιούλες, προσπάθειες ατελέσφορες ή ανολοκλήρωτες, πράγματα αδικαίωτα για τα οποία δεν είχα πρόθεση να αναφερθώ. αλλά, δεν ξέρω, έχουν μια κάποια αξία, ένα βάρος μνήμης...
Όντες- ως εμφανές- οξυμώρως αντιφατικοί, δεν είναι παράξενο που το πρώτο "πρότζεκτ" που κάναμε μαζί λεγόταν "Όλα τελείωσαν".... Ήταν 17 Μαρτίου του 96, ήμασταν ήδη προς το στο τέλος του πέμπτου έτους και αξιωθήκαμε για πρώτη φορά να μαζευτούμε όλοι μαζί για να παίξουμε κάτι που συζητούσαμε από το πρώτο έτος. Έλειπε η Χαρούλα από κείνη τη φορά και μετείχε και η Άννα, η φίλη του Ηλία, πρώτη φορά και τελευταία. Ως τότε, η Πέπη μόνο ήξερε να παίζει κιθάρα, ο Στέλιος με το αυτί προσπαθούσε να βγάλει πως θα μπορούσε να ήταν αυτό που άκουγε, ο Ηλίας έμαθε πιο μετά κιθάρα, ο Νάσος ήταν ακόμα τότε "ο συμπαθητικός αδερφός του Ηλία" κι εγώ πάλευα μόνος μου να μάθω να παίζω και να διαβάζω νότες, με μια μέθοδο "άνευ διδασκάλου" (χωρίς την κασσέτα με τα τραγούδια που δεν μου έδωσαν όταν την αγορασα με αποτέλεσμα να προσπαθώ να παίξω διαφορα "un claire da lune" και "Frere Jaque" χωρίς να τα έχω ακούσει ποτέ μου) και μόλις πριν πέντε μέρες είχα καταλάβει μόνος μου σε μια έκλαμψη τι παίζει με τις συγχορδίες, χωρίς όμως να το έχω αντιληφθεί και πλήρως, έχω μόνο να πω ότι την F ματζόρε με μπαρέ (η απλή αποφάσισα ότι δεν μου κάνει, ακόμα την αγνοώ...) την μισούσα επί πολύ , την Βb ματζόρε για περισσότερο και την Εd ματζόρε με πιάσιμο αλά D ματζόρε τη μισώ ακόμα.... Εκείνη ήταν η μέρα που μου 'δειξε η Πέπη τους δυο βασικούς ροκ ρυθμούς στα 4/4 κι έτσι την έβγαλα μέχρι το καλοκαίρι εκείνο, όταν κατάφερα μόνος μου να βγάζω ρυθμούς και να παίζω αρπίσματα και για κάθε ένα που μάθαινα έγραφα μετά κι ένα τραγούδι, για αυτό και έχει τον ατελείωτο αυτή η σειρά τραγτουδιών που παρουσιάζω εδώ... Επίσης εκείνη τη μέρα μου γεννήθηκε μια ακόμα συνήθεια. Επειδή είμαι εμμονοληπτκός άνθρωπος, δεν μπορώ να ακούσω ένα τραγούδι, άμα δεν ξέρω ποιος το λέει ή ποιος είναι ο τίτλος του. Για αυτό, είχα πάντα μια άδεια κασσέτα στο κασσετόφωνο ώστε ,όταν ακόυω κάτι που δεν ήξερα, να το ηχογραφώ και να το ψάχνω μετά, (ένα από αυτά δε, ένα τραγούδι των Sister Double Happines μόλις πρόσφατα τυχαία ανακάλυψα ποιο είναι και θα του κάνω κι ένα βίντεο μάλιστα... ). Οπότε ,επειδή μου άρεσε η φάση με τα τραγούδια που παίζαμε, ήταν εύκολο να πατήσω το rec και να μας ηχογραφήσω. Στην αρχή περίμενα πρώτα να ξεκινήσουμε ένα τραγούδι και μετά να αρχίσω την ηχογράφηση, μετά είδα όμως ότι μερικές φορές καθυστερούσα και το ηχογραφούσα λειψό. Έτσι άρχισα να το αφήνω συνέχεια ανοικτό να γράφει (κι έτσι αποτέλεσμα και τις ενδιάμεσες συνομιλίες μας, παρακαλώ, ιστορικέ του μέλλοντος), γεγονός που έκανε το Στέλιο να αντιδρά με την θρυλική και εμβληματική εκείνη φράση(Αλήθεια, ρε, γιατί δεν ονομαστήκαμε έτσι?):Σε μια τέτοια φάση που δεν είχαμε αποφασίσει τι θα κάνουμε η Πέπη είχε ξεκινήσει κι έπαιζε τα ακκόρντα από τον "Γιο του ανέμου" του Γερμανού και δεν κάναμε τίποτα. Οπότε θεώρησα καλό να αρχίσω να τραγουδάω ότι μου 'ρχοτανε υπό το σιγοντάρισμα της Πέπης. Γελάσαμε, ονομάσαμε το "τραγούδι" "Όλα τελείωσαν", από τη φράση που έλεγα όταν δεν έβρισκα τι να πω, και κατά καιρούς το χρησιμοποιούσαμε σαν την παράβαση στις κωμωδίες του Αριστοφάνη. Παίζαμε τα ακκόρντα και μετά από κάνα δυο φορές που επαναλαμβάναμε τη φράση "όλα τελείωσαν" αυτοσχεδιάζαμε λέγοντας για ότι μας απασχολούσε. Την εξεταστική, τις πτυχιακές μας, τα γινάτια μας, ό,τι.... Επειδη όμως πάντα το πρώτο είναι, αν όχι το καλύτερο, το αυθεντικότερο κι επειδή αγγίζουν προσωπικά θέματα κάποιες νεότερες εκδοχές, εγώ θα παρουσιάσω εδώ την αρχική ηχογράφηση.
Στην επόμενη συνάντηση μας (πού τα θυμάμαι όλα αυτά;) ήμασταν boys band , μαζί κι ένας φίλος του Στέλιου, ο Γιώργος. Δεν μας βγήκε τίποτα. Προστέθηκαν μόνο στην εξίσωση οι απαγγελίες από τον Ηλία, έκανε μετά μια, θα την ανεβάσω αργότερα.
Την επόμενη φορά ήμασταν και οι πέντε εκεί. Και ήταν η φορά που αποφασίσαμε να γράψουμε δικά μας τραγούδια. Αρχικά, διασκευάσαμε χιουμοριστικά κάποια παλιά τραγουδάκια κι μετά από αυτό, ο Στέλιος μάλλον πρότεινε να κάνουμε δικά μας. Στην αρχή, ψευτοέγραψε ο Στέλιος ένα ποιηματάκι για τα Ίμια, που ήταν στην επικαιρότητα τότε, για να σατιρίσει την Τσιλέρ που "έκανα εισβολή μ' είπανε τρελή σε μια βραχονησίδα ελεύθερο ταξι και με μαλλί μελί μοναχη της την είδα". Κι όπως προσπαθούσαμε να το μελοποιήσουμε, πειράζοντας το Στέλιο για το ενθικοπατριωτικό του θέμα, πήρα την κιθάρα κι αυτοσχεδίασα (με λίγη διάθεση καννιβαλισμού, το παραδέχομαι) ένα "νησιώτικο" με παροιμιώδη επιτυχία όπως θα ακούσετε στο τέλος της ηχογράφησης, ακόμα με δουλεύουν δηλαδή. Δηλαδή όχι ακόμα, αλλά θα ξαναρχίσουν τα παλιόπαιδα , τώρα που θα το ξαναθυμηθούν...
Μετά από αυτό το αφήσαμε, φαντάζομαι όχι εξαιτίας αυτού, αλλά δεν θυμάμαι γιατί. Και εγράφη η "Χάλκινη Σιωπή" (την πραγματικότητα, το τραγούδι είναι αβάφτιστο και ανεπίσημος τίτλο ήταν ο πρώτος στίχος, "Στάχτη στο τασάκι..")ως ακολούθως. . Η Πέπη, που ήταν και η πιο σχετική, έκατσε και έφτιαξε μια μελωδιούλα, ένα απλό μινοράκι, για να μπορώ κι εγώ, που κατάφερνα να παίζω τότε μόνο την Λα μινορε, την Ρε Μινόρε και την Μι εβδόμης, να συμμετέχω. Αποφασίσαμε την ώρα που θα παίζει με αρπίσματα η Πέπη και θα τραγουδάει τη μελωδία με λαλαλά, εγώ να παίζω γεμίσματα, αυτοσχεδιάζοντας στις πρίμες χορδές προσπαθώντας κατά το δυνατό (εννοείται να μένω στην κλίμακα αλλά και) να παίζω νότες από την εκάστοτε συγχορδία. Και το ηχογραφήσαμε να δούμε πως πάει.
Μας άρεσε και είπαμε να του βάλουμε στίχους. Οπότε, κάτσαμε και προσπαθήσαμε να γράψουμε στίχους εκείνη την ώρα., όλοι μαζί.. Πράγματα το οποίο σημαίνει ότι κάναμε κυρίως πλάκα. Τελικά καταφέραμε να γράψουμε στίχους μόνο για το πρώτο κουπλέ και το ρεφραίν και ναι, το ηχογραφήσαμε να δούμε πως πάει...
Η επόμενη συνάντηση ήταν η φορά του "Sadless", η μεθεπόμενη η φορά της "Χειμερίας Νάρκης" και μετά φύγαμε για Πάσχα. Κι εγώ που δεν μου αρέσουν τα μισά πράγματα, έκατσα και συμπλήρωσα τους στίχους στο δεύτερο κουπλέ, κι από κει και ο τίτλος του τραγουδιού. Αφού έφαγα τα λυσσακά μου να βρω τρισύλλαβη λέξη για να προσδιορίσω τη "σιωπή", την έκανα στο τέλος- για να ξεμπερδεύω- "Χάλκινη" και, για να με σαρκάσω κιόλας λίγο, το έκανα τίτλο. Την τελευταία μέρα του ακαδημαϊκού έτους κι ενώ τελικά η εξεταστική λόγω απεργιών είχε ανακοινωθεί ότι αναβάλλεται και θα φεύγαμε, είπαμε να κάτσουμε να κάνουμε μια ηχογράφηση σε ότι έχουμε ετοιμάσει. Η Πέπη όμως έλειπε από την Αθήνα, είχε ήδη φύγει. Κι έτσι η Χαρούλα πήρε το ρόλο της Πέπης στη φωνή κι εγώ εγώ το ρόλο της Πέπης στην κιθάρα. Μόνο που, επειδή δεν ήξερα να παίζω αρπίσματα ακόμα, full chords.
Την επόμενη φορά που κάποιος ασχολήθηκε με αυτό ήταν τώρα, που έκανα τα βίντεο...
And the rest is history... , Ή, μάλλον, ιστολόγιο...
Υ.Γ.: Οκ, είμαι γκρινιάρης, πνεύμα της αντιλογίας, κεφάλι αγύριστο, σας χαλαώ την πιάτσα, πικρόχολος, είρωνας, τα γνωστά... Πάρτε κι ένα Cave τώρα, μέρα που είναι....
Δεν επρόκειτο να παραθέσω εδω πράγματα που έχω φτιάξει για το σχολείο, καθότι το κίνητρο για τη δημιουργία τους είναι ο καθορισμένος σκοπός τον οποίο εξυπηρετούσανε κάθε φορά... Οπότε είναι εξαίρεση το σημερινό βίντεο για την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Tο γεγονός ότι η ανάρτηση ανεβαίνει σήμερα, που είναι η επέτειος της, δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως εθνολιγουρίαση, μεγαλοιδεατικό κατάλοιπο και τέτοια φαιδρά ... Μάλλον ένα έλαφρά σουρεαλιστικό κλείσιμο του ματιού. Άλλωστε, η τελευταία προφητεία (555 χρόνια μετά ο μαρμαρωμένος βασιλιάς θα ζωντανέψει ξανα και... ) έληξε to 2008....
Η ζωγραφιά του Θεόφιλου είναι άσχετη με το θέμα, αλλά μ'αρέσει καλύτερα από την σχετική....
Το βίντεο αυτό το φτιάξαμε από κοινού με την Ελευθερία, πολύ καλή μου φίλη, συνάδελφο και συμπορεύτρια [sic] στη διδακτική νοοτροπία , προκειμένου να το χρησιμοποιήσουμε ως εισαγωγή στη δική του σχολική εορτή για την 25η Μαρτίου ο καθένας, την εποχή που μαθαίναμε ακόμα, αυτοδιδασκόμενοι και πειραματιζόμενοι, να φτιάχνουμε βιντεάκια - εξ ου και η λίγο nive αισθητική στα εφέ, στις εναλλαγές και στην ποιότητα των εικόνων.
Όμως, ενώ το αρχικό πλάνο ήταν να φτιάξουμε μια σειρά από εικόνες, ιδέα στην ιδέα και με λίγα μέσα και πίεση χρόνου, νομίζω ότι κατορθώσαμε να φτιάξουμε μια ολοκληρωμένη ταινιούλα για την Άλωση και μέσα σε έναμισι λεπτό να παρουσιάσουμε την μετάβαση από την Βυζαντινή Αυτοκρατορία στην Οθωμανική. Η Αγία Σοφία, "πλάνα" της κατάστασης στο στρατόπεδο των πολιορκητών και την πολιορκημένη πόλη, "ζούμ" στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών, οι πρώτες επιθέσεις των πολιορκητών και οι αρχικές επιτυχίεςς των πολιορκημένων, η μοιραία, σφοδρή, τελευταία επίθεση και το σπάσιμο της άμυνας των Βυζαντινών, η κατάληψη της πόλης και ο εξανδραποδισμός των κατοίκων της και, τέλος, η Αγία Σοφία με μιναρέδες... Στο τέλος κόψαμε και μοντάραμε ως ηχητικό εφέ κομμάτια από την κατα Βαγγέλη Παπαθανασίου εκδοχή του "Τη υπερμάχω" (λιγάκι ειρωνικό κι οξύμωρο, τώρα που το σκέφτομαι, ο στρατιωτικός ύμνος της πολεμικής υπεροχής της αυτοκρατορίας να γίνεται το σάουντρακ της πτώσης της ...) και ιδού:
Με αφορμή (και) το σύνθημα σε τοίχο Λυκείου της Κω. Κάπου εδώ θα πρέπει να διευκρινήσω ότι όσα αναφέρονται πιο κάτω χρησιμοποιούνται παραδειγματικά. Το δε-θυμάμαι-το-τίτλο-του-γνωστό- όμως βιβλίο της Άννας Φραγκουδάκη είχε ήδη από την δεκαετία του '80 με ενάργεια αποτυπώσει τι άλλο πρόσφερε, εκτός από το μήλο στην Άννα, ο αγνός και αθώος Μίμης του εμβληματικού και κατεξοχήν Αναγνωστικού της Α΄Δημοτικού. Στους μικρούς μαθητές... Ο μπαμπάς αφέντης, τα παιδάκια υπάκουα και καλοχτενισμένα, η μητέρα σιωπηλή και νοικοκυρά κι Άννα σα κορίτσι υπάκουη στον Μίμη που είναι άντρας. Κι όλοι μαζί σκοτώνονται να φιλήσουν το χέρι του παπά. Ψυχολογία της υποταγής και ανακύλωση στερεοτύπων. Κι όσον αφορά το γεγονός ότι ένα (οποιοδήποτε) κοινωνικό σύστημα χρησιμοποιεί την εκπαίδευση ως όχημα για να αναπαράγει τον εαυτό του, χαρακτηρίστικό παράδειγμα είναι το "ιδιότυπο σχολείο" που περιγράφει ο Καρκαβίτσας στην αρχή του "Ζητιάνου" και περιέχεται στο βιβλία Λογοτεχνίας της Γ' Γυμνασίου (Κράτήστε τα βιβλία σας! Είναι συλλεκτικά. Τελευταία έκδοση... Θα πιάσουνε πολλά φράγκα στο μέλλον...). Δικό του αναλυτικό πρόγραμμα (πως να γίνετε καλοί ζητιάνοι), δικά του μαθήματα (1η ώρα: Πως να παριστάνετε καλά τον κουτσό, 2η ώρα: Πως να παριστανετε σωστά τον ηλίθιο, etc), δικό του σύστημα αξιολόγησης (εσύ πόσο καλά παριστάνεις τον ζητιάνο;), δικά του πρότυπα και σύμβολα (ονομαστοί ζητιάνοι και ραβδιά ζητιανιάς). Δική του Κοσμογονία εν τέλει που "αιτιολογεί" αυτόν τον τρόπο ζωής και, άρα, τον δικαιώνει και τον δικαιολογεί προκαταβολικά όντας αυτός τέτοιος θεία βουλήσει. Μιλούσα τις προάλλες με συνάδελφο θεολόγο, πολύ καλό και ευαίσθητο άνθρωπο, με όρεξη και διάθεση για δουλειά, και -όπως το 'φερε η κουβέντα- ρώτησα αν συμφωνεί που στην Ιστορία της Β' Γυμνασίου τα κεφάλαια τα σχετικά με τις αιρέσεις, τα αίσχη του Θεοδοσίου και τον Ιουλιανό δεν διδάσκονται. Προσέξτε! Μιλάμε για Ιστορία. Όχι για Θρησκευτικά (που κι εκεί αμφισβητήσιμο είναι αν νομιμοποιείται κανείς να αποσιωπά την αλήθεια... ). Πήρε ένα πολύ δυστυχισμένο ύφος, σαν παιδί που το πιάσανε στα πράσα με το χέρι στο βάζο με την μαρμελάδα, και προς μεγάλη μου (πόσο μαλάκας είμαι!) έκπληξη μου απάντησε ότι καλώς ισχύει αυτό "για να μην μπερδευτούν τα παιδιά". "Καλά", κατόρθωσα να ψελλίσω, "και θα αποσιωπήσουμε μια αλήθεια, θα τους πούμε ψέμματα? " Στάση ομοίως σταθερή κι αμετακίνητη.- "Καλύτερα, από το να μπερδευτούν". Η σταθερότητα παρέμεινε ακόμα κι όταν παρατήρησα ότι δεν είμαστε εκκλησιαστικό σχολείο, ούτε ζούμε σε κάνα θεοκρατικό κράτος κι ότι σκοπός μας δεν είναι να προφυλάξουμε τους μαθητές μας, αλλά να τους παράσχουμε ότι απαιτείται, ώστε να αναπτύξουν δικιά τους κρίση. (Ωστόσο, θα ήταν άδικο να σχηματίσει κανείς την εντύπωση ότι όλοι οι θεολόγοι είναι μόνο έτσι. Άλλος συνάδελφος θεολόγος, ιδιαίτερα οξυδερκής και καταρτισμένος, διαφώνησε κάθετα με το γεγονός, καθότι διέβλεψε στα θέματα που αποσιωπούνται την απώλεια μιας ευκαιρίας για μια πολύ ιδιαίτερη και δημιουργική διδακτική διαδικασία. Το όνειρο μου είναι κάποτε μαζί μ' αυτόν και με κάποιο Βιολόγο να συνδιδάξουμε την "Γένεσι" του Ελύτη υπό σκοπιά λογοτεχνική, θεολογική και επιστημονική ). Το γεγονός αυτό με παρακίνησε και το έψαξα λιγάκι το θέμα... Παρατήρησα, λοιπόν, πως και στην ιστορία της Α' Γυμνασίου το κομμάτι της Προϊστορίας που αναφέρεται στον προϊστορικό άνθρωπο (Νεάντερταλ, Αυστραλοπίθηκος, Χόμο Ερέκτους και τέτοια) είναι, αναμενόμενα, εκτός ύλης, ενώ και στην Βιολογία η θεωρία της Εξέλιξης - πολύ βολικά - είναι στο τέλος του βιβλίου, εκεί δηλαδή που δεν φτάνει ποτέ ο χρόνος να διδαχθεί. Και κάπου εκεί θυμήθηκα την φιλόλογο μου της Α' Λυκείου που είχε κηρύξει ιερό πόλεμο -την ώρα που υποτίθεται πως δίδασκε - στο πολύ καλό βιβλίο του Σταυριανού "Ιστορία του Ανθρωπίνου Γένους"- μόλις δυο χρόνια άντεξε στην αβάσταχτη ελαφρότητα ελληνικού σχολείου. (Το βιβλίο. Η συνάδελφος -πια- αντέχει ακόμα... Κάπου εδώ μάλλον θα έπρεπε να την ευχαριστήσω... Πού αλλού θα έβρισκα τέτοιο παράδειγμα προς αποφυγήν;) Εννοείται, επίσης πως ούτε κουβέντα γίνεται για την μη ύπαρξη του "Κρυφού Σχολειού" και για ρόλο της Εκκλησίας στην Επανάσταση του '21. Κανείς Έλληνας μαθητής δεν θα διδαχθεί ποτέ πως το "Κρυφό Σχολειό" είναι μύθος, ένας θρύλος που έντεχνα πλάσαραν εκκλησιαστικοί κύκλοι μετά την Τουρκοκρατία, για να δικαιολογήσουν την ιδιαίτερα ενδοτική - πλην εξαιρέσεων όπως ο
"-Έτσι, λοιπόν, καταργήθηκαν το 2012 τα σχολικά βιβλία..
Παπαφλέσσας και ο Ησαΐας των Σαλώνων- πολιτική της Εκκλησίας απέναντι στις οθωμανικές αρχές, ενδοτική ακόμα κι αν υποθέσουμε πως ήταν αγαθών προθέσων με σκοπό την αποφυγή διώξεων από την μεριά των Τούρκων. (Εκτός κι αν δεν είναι αληθινή, ας πούμε, "Η Μεγάλη του Γένους Σχολή" ή εάν ήταν τόσο ηλίθιοι οι Τούρκοι και δεν την είχαν πάρει χαμπάρι κάτω απ' τη μύτη τους... )Κανένας μαθητής δεν θα μάθει ότι ο Παλαιών Πατρών Γερμανός (Μια παρεκβασούλα: Πιτσιρικάς έσπαγα το κεφάλι μου τι είναι αυτό το πράγμα οι "Παλαιαί Πάτραι". Είναι αυτό που γνωρίζουμε ως Πάτρα. "Αι Νέαι Πάτραι" ήταν η πολίχνη που είναι γνωστή σήμερα με το όνομα Υπάτη, στη Φθιώτιδα, από την οποία το έσκασε η χατζιδάκειος προσευχόμενη παρθένος και πήγε στη Λαμία μετά από 20 φθινόπωρα και άνοιξη καμία . Αυτή ήταν η άχρηστη πληροφορία της ημέρας!) αντί να υψώνει το ιερό λάβαρο της Επανάστασης, προσπαθούσε να την αναστείλει και μόνο όταν είδε ότι βρέθηκε προ τετελεσμένων και ότι, εάν προσπαθούσε να δείξει νομιμοφροσύνη, θα κινδύνευε πλέον ως φυσική παρουσία από τους Τούρκους, τότε προσχώρησε στους κύκλους των επαναστατών. Κανένας Έλληνας μαθητής δεν θα μάθει πως το Άγιο Όρος διέπονταν υπό προνομιακό καθεστώς επί Τουρκοκρατίας και ότι, πέρα του γεγονότος ότι διατηρεί παρόμοια σχέση με το ελληνικό κράτος, φρόντισε να το ανανεώσει κι επί Κατοχής ερχόμενο σε συμφωία με του Γερμανολυς. Κανένας μαθητής δεν θα μάθει ότι η Εθνική Γιορτή της 25ης Μαρτίου είναι ψευδεπίγραφη κι όχι μόνο γιατί η Ελληνική Επανάσταση είχε ήδη ουσιαστικά ξεκινήσει εκτός ελλαδικού χώρου τον Φλεβάρη του 1821 στην Μολδοβλαχία. Αλλά και
"- Δέσποτα, μας πρόλαβαν οι Καλαματιανοί" "-Δεν πειράζει, έχουμε καλύτερες δημόσιες σχέσεις"
και στον ελλαδικό χώρο, ήδη από τις 10 Μαρτίου και μετά όλη η Πελοπόννησος ήταν σε αναβρασμό, κι ακόμα γιατί κατά τις 15 του Μάρτη συνέβη ένα γεγονός που θεωρείται η πρώτη σύρραξη της Επανάστασης από πολλούς (θανατώθηκαν σε ενέδρα Τούρκοι απεσταλμένοι του πασά της Τριπολιτσάς ) στις 17 Μάρτη στην Αρεόπολη είχαν ήδη ξεσηκωθεί οι Μανιάτες , και τέλος γιατί ήδη είχαν κηρύξει την επανάσταση στις 21 Μαρτίου οι Καλαβρυτινοί κι η Καλαμάτα ήταν ήδη ελεύθερη στις 23 του Μάρτη (γεγονός που με μπέρδευε όταν ήμουν παιδάκι και πήγαινα στον εορτασμό. Πως γίνεται και απελευθερώθηκε στις 23, αφού η Επανάσταση ξεκίνησε στις 25;).
Καταλαβαίνετε ότι μετά από όλα αυτά, δεν απόρησα που τις προάλλες που ζήτησα από τους μαθητές μου να μου σχολιάσουν τον Ευαγγελισμό ως σκηνή από αρχαία τραγωδία (περιπέτεια, τραγικότητα, αγγελιοφόρος), βρέθηκαν κάποιοι που εξανέστησαν κι απάντησαν σκανδαλισμένοι ότι τι πράγματα είναι αυτά και τι βλαστήμιες, τι σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά τα ποταπά με την ιερότητα του Ευαγγελισμού. Την άλλη μέρα, τους είπα πως δεν θα πέσει φωτιά να μας κάψει, άμα μεταφέρουμε τους όρους του δράματος σ' αυτήν την ιστορία. Όταν χτύπησε το κουδούνι με κοίταξαν σαν να με έβλεπαν για τελευταία φορά... Το απόγευμα στο Facebook τους έβλεπα να συζητούν πότε θα έρθει ο καινούριος φιλόλογος... Την επόμενη ήρθαν αδιάβαστοι και έκπληκτοι που με είδαν... Πως αστόχησε το αστροπελέκι?
Για αυτό σας λέω! Υπάρχει το κρυφό σχολειό. Είναι εκείνο το σχολείο που διδάσκει τους μαθητές του τρόπους να οξύνουν τη κρίση τους... Σας αφήνω τώρα, πρέπει να γυρίσω στην τάξη. Τέλειωσαν οι πρόβες για την παρέλαση . Ένα δύο, έν δυο, εν δυο, ένα! Ένα στ' αριστερόοοοοοο. Ένα!
Υ.Γ. : Έμαθα πρόσφατα ότι συνάδελφος, επιφορτισμένος ελλείψει Μουσικού με την ευθύνη της χορωδίας σχολείου στο οποίο υπηρετούσα, ο οποίος με είχε αφήσει χωρίς χορωδία δυο μέρες πριν την γιορτή της 25ης Μαρτίου με τη δικαιολογία ότι ,επειδή έλειπε μεγάλο μέρος της χορωδίας στην εκδρομή της 'Γ δεν κατάφερε να κάνει πρόβα, στην πραγματικότητα το έκανε επειδή, όταν είδε το κείμενο της γιορτής, σκανδαλίστηκε που έκανα αναφορά μόνο στα ιστορικά γεγονότα και δεν ξεκινουσα με το "Τη υπερμάχω" αλλά με ένα κλέφτικο. Όποιες κι αν είναι ή δεν είναι ή ήταν ή θα γίνουν οι θρησκευτικές μου πεποιθήσεις, με την τέχνη τα πήγαινα πάντα καλά... Του αφιερώνω αυτό το βιντεάκι που έφτιαξα με τα χεράκια μου...
Υ.Γ. 2: Γρίφος: Στη Βερόνα δείχνουν το μπαλκόνι της Ιουλιέτας και στην Αγία Λαύρα το λάβαρο. Τι κοινό υπάρχει και ποια διαφορά;
Y.Γ. 3: Στο παρακάτω ιστορικό ντοκουμέντο αποκαλύπτεται πως ξεκίνησε ο Γερμανός για τα Καλάβρυτα και πως εξαπλώθηκε η Επανάσταση στη Χίο.
Αφορμή έψαχνα να συστήσω μέσω του ιστολογίου αυτόν εδώ τον κύριο, ο οποίος γράφει διάφορες ιστορίες σατιρικοκυνικές πλην, όμως, τόσο ρεαλιστικές, και μετά τις οπτικοποιεί μέσω κινουμένων σχεδίων που ο ίδιος σχεδιάζει. Αν δείτε τη δουλειά του (η μόνη δυσκολία είναι ότι τα βιντεάκια είναι στα αγγλικά), νομίζω πως θα ενθουσιαστείτε.
Λόγω, λοιπόν, της ημέρας -καθότι η Κυριακή του Πάσχα περικλείει στον συμβολισμό της την βαθύτερη ουσία της χριστιανικής θρησκείας- υποτίτλισα και αναρτώ εδώ τους προβληματισμούς του Lev Yilmaz σχετικά με το τι είναι Θεός, πώς τον αντιλαμβάνονται οι διαφορετικές θρησκείες και πώς αντιλαμβανόμαστε εμείς όλοι και τον Θεό και τις θρησκείες.
"Τι είναι θεός, τι μη θεός και τι τ' ανάμεσό τους;"
Η παρούσα ανάρτηση αποτελεί αναδημοσίευση προγενέστερης ανάρτησης στο "afterschoolbar". Επειδή, εν πολλοίς, πρόκειται για κείμενο με προσωπικό χαρακτήρα, το μεταφέρω κι εδώ ένεκα της επετείου.
Τι γίνεται ένας επαναστάτης, όταν τελειώσει η επανάσταση?
Ας δούμε πώς τελείωσαν τις μέρες τους κάποιοι Έλληνες επαναστάτες.
Αναμφίβολα καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι ο Μπότσαρης, ο Διάκος, Παπαφλέσσας, ο Ολύμπιος και οι άλλοι που πέθαναν στη μάχη ήταν τυχεροί… Εντάξει, δεν θα επιμείνω για τον Διάκο…
Για το Καραϊσκάκη, μολονότι πέθανε στην μάχη τυπικά, τείνει να θεωρηθεί ορθή ιστορικά η θεωρία συνωμοσίας που αναπτύχθηκε αμέσως μετά τον θάνατο του . Ότι σκοτώθηκε από φίλια πυρά. Η παράταξη, δηλαδή, που αποτελούνταν από προεστούς, Φαναριώτες και ιεράρχες , οργάνωσε την δολοφονία του, επειδή δεν μπορούσε να τον ελέγξει και φοβόταν την φήμη του.
Η ίδια παράταξη, με εκτελεστικά όργανα τον Γκούρα και τον Παπά- Τριανταφυλίνα, οργάνωσε νωρίτερα την δολοφονία του φυλακισμένου στην Ακρόπολη Ανδρούτσου. Τον στραγγάλισαν με ένα σκοινί και πέταξαν τον σώμα του από τον βράχο της Ακρόπολης, τάχα ότι αυτοκτόνησε. Η εντελώς ερασιτεχνική σκηνοθεσία τους δεν έπεισε κανένα.
Ένα από τα πρώτα θύματα εκκαθαρίσεων τέτοιου τύπου, ήταν ο Αντώνης Οικονόμου. Κήρυξε την Επανάσταση στην Ύδρα πάρα την θέληση των πλοιοκτητών και των προκρίτων. Αυτοί, αφού προσπάθησαν ανεπιτυχώς με κατασκευάσμένες κατηγορίες να τον βγάλουν από τη μέση με νομιμοφανή μέσα, κατόρθωσαν, πάρα τις προσπάθειες του Κολοκοτρώνη να το αποτρέψει, να τον δολοφονήσουν.
Η Μπουμπουλίνα υπήρξε η μόνη γυναίκα που έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρίας. Έπεσε θύμα μιας οικογενειακής διαμάχης με φημολογούμενες πολιτικές προεκτάσεις. Στον εμφύλιο διαμαρτυρήθηκε έντονα για την δολοφονία του γαμπρού της Πάνου και την φυλάκιση του συμπέθερου της Θοδωρή Κολοκοτρώνη, φυλακίστηκε και εξορίστηκε στις Σπέτσες. Σε μια σύγκρουση φατριών στις Σπέτσες σκοτώθηκε από συγγενικό της πρόσωπο.
Ο Κολοκοτρώνης, αφού κατά την διάρκεια των εμφυλίων πολέμων στερήθηκε τον γιο του Πάνο, τον οποίον σκότωσαν οι πολιτικοί του αντίπαλοι είτε αντ’ αυτού είτε ως προειδοποίηση, αφέθηκε να συλληφθεί από αυτούς, ώστε να μην κλιμακωθεί η ένταση, και φυλακίστηκε στο Ναύπλιο στο υπόγειο κελί που είδατε πρόσφατα, όσοι πήγατε εκδρομή. Μετεπαναστατκά θεωρήθηκε υπεύθυνος συνωμοσίας από τον Όθωνα, φυλακίστηκε εκ νέου, δικάστηκε και καταδικάστηκε στην ποινή του θανάτου, η οποία δεν εφαρμόστηκε μόνο και μόνο γιατί βρέθηκαν δυο δικαστές, ο Τερτσέτης και ο Πολυζωίδης, που αρνήθηκαν να υπογράψουν την θανατική καταδίκη, πράγμα που προκάλεσε διώξεις και για τους ίδιους μετά.
Ο Νικήτας (Νικηταράς) Σταματελόπουλος, ανιψιός τους Κολοκοτρώνη, θεωρήθηκε ότι εμπλέκεται σε συνωμοσία εναντίον του Όθωνα, δικάστηκεκαι αθωώθηκε.Παρ’ όλα αυτάφυλακίστηκε, έχασε την όραση του στην φυλακή και, μετά την αποφυλάκιση του, η πατρίδα «γενναίως» μερίμνησε για την περίπτωση του, ορίζοντας του μέρα επαιτείας. Κάθε Πέμπτη πήγαινε μπροστά σε μια εκκλησία και ζητιάνευε… Αποκαταστάθηκε μετά την Επανάσταση του 1843. Την ίδια εποχή ο πρόκριτος Ανδρέας Λόντος σπαταλούσε στα για τα μάτιας μιας ουγγαρέζας χορεύτριας την περιουσία που είχε μαζέψει τυρρανώντας προεπαναστατικά ως κοτζαμπάσης το λαό της Βόστιτσας (Αίγιο) και έμενε στην ιστορία εκφωνώντας την ώρα που πουλούσε το τελευταίο του αμπέλι την παροιμιώδη φράση "ας πάει και το παλιάμπελο".
Ο Μακρυγιάννης έμαθε γράμματα σε μεγάλη ηλικία μόνο και μόνο για να αφηγηθεί τα πράγματα που έζησε, γιατί ήταν ο μόνος τρόπος διαμαρτυρίας και αποκάλυψης των ραδιουργιών της εποχής. Ήταν από τους πρωτεργάτες της επανάστασης του 1843, τιμήθηκε με το βαθμό του στρατηγού. Αργότερα όμως, έπεσε σε δυσμένεια, θεωρήθηκε συνωμότης εναντίον του Όθωνα, και δικάστηκε με το ερώτημα του θανάτου. Στην φυλακή, επιδεινώθηκαν τα παλιά του τραύματα, έχασε τα λογικά του και πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του μισότρελος και απομονωμένος στο χτήμα του. Τουλάχιστον αυτός έζησε, έστω και μέσα στο θολωμένο του μυαλό, την αναγνώριση των προσπαθειών του από τον λαό, στους πανηγυρισμούς για την έξωση του Όθωνα.
Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, μονόχειρας ήδη από τον τραυματισμό του σε μάχη του ρωσικού στρατού του οποίου ήταν μέλος, μετά την αποτυχία της επανάστασης στη Μολδοβλαχία πέρασε στην Αυστρία και, μολονότι δεν είχε την μοίρα του Ρήγα, τον οποίο οι Αυστριακές αρχές παρέδωσαν στους Τούρκους που τον εκτέλεσαν, φυλακίστηκε ως το 1827, εξασθένησε ο οργανισμός του, εξαιτίας των παλιών τραυμάτων του και της λύπης του για την αποτυχία της επανάστασης, και πέθανε από έμφραγμα μόνος και παραγκωνισμένος δυο μήνες μετά.
Η Μαντώ Μαυρογένους διακρίθηκε και στα πεδία των μαχών και των ναυμαχιών και εκτός. Χρησιμοποιώντας την μεγάλη προσωπική της περιουσία, έφτιαξε ένα στόλ΄σκο και παρενοχλούσε τον τουρκικό στόλο, κήρυξε την επανάσταση στη Μύκονο και διεθνοποίησε τον Αγώνα μέσω της επιστολής της στις Γαλλίδες γυναίκες. Εκτός από φλογερή επαναστάτρια όμως ήταν και φλογερή γυναίκα. Σφόδρα ερωτευμένη με τον Δημήτριο Υψηλάντη, όταν θεώρησε, μάλλον αδίκως, ότι ο Υψηλάντης είχε σκοπό να την εγκαταλείψει, πήγε στο Ναύπλιο όπου γνωστοποιούσε το γεγονός αυτό παντού και με κάθε τρόπο, με σκοπό την εκδίκηση. Το γεγονός αυτός εκμεταλλεύτηκε ο Κωλέτης για να μειώσει την φήμη από τις πολεμικές της επιτυχίες. Κι αφού, ραδιουργώντας με διάφορους τρόπους, την εκμηδένισε ηθικά, την εξανάγκασε να αποσυρθεί στην Πάρο, όπου πέθανε μόνη, ξεχασμένη και πάμφτωχη.
Ο Δημήτριος Υψηλάντης, πάλι, συντρίφτηκε ανάμεσα στην άτυχη ερωτική του σχέση με την Μαντώ και στην συγγένεια του με τον Αλέξανδρο, καθώς μέσω αυτού οι προεστοί ήθελαν να χτυπήσουν τον αδερφό του. Τα φιλελεύθερα και δημοκρατικά φρονήματα του και η δημοφιλία του στις τάξεις του λαού, επέτειναν την κατάσταση. Ο Υψηλάντης δεν άντεξε. Αρρώστησε και πέθανε σε νεαρή ηλικία.
Συμπέρασμα όλων αυτών?
Να πεθαίνεις για την Ελλάδα είναι άλλο κι άλλο εκείνη να σε πεθαίνει.
Ήτοι, Κωλέτηδες, Μαυροκορδάτοι και τέτοιοι, σύνταξαν και παρέδωσαν έναν τέλειο, υποδειγματικό και ολοκληρωμένο οδηγό, για το πώς να καπηλεύεσαι το αίμα των άλλων….
....αλλά ποιος γελάει? . Και μην κοιτάτε που ο Καρατζαφύρερ κι ο Σαμαράς κάνουν τσαλιμάκια... Στάχτη στα μάτια είναι!(Σαν το "αγωνιστικό πνεύμα" της ΟΛΜΕ ένα πράμα).
Υ.Γ. : Επειδή διέκρινα εκ των υστέρων τον κίνδυνο να εκληφθεί η ανάρτηση ως εθνικιστική κορώνα, να διευκρινίσω ότι το θέμα είναι περισσότερο, αν όχι εξ ολοκλήρου, ταξικό (Σόρρυ, για την παλαιοκομμάτική ορολογία). Ο Μπόνι, ας πούμε, είναι ο τραπεζοτσολιάς της Ιταλίας και εννοείται ότι Μέρκελ και Σαρκοζί είναι αρχιτραπεζοτσολιάδες. Δεν έχει να κάνει με το ότι είμαστε Έλληνες, Ιταλοί ή ό,τι. Έχει να κάνει με το ότι αντιμετωπιζόμαστε ως αναλώσιμο φτηνό (gonna be) εργατικό δυναμικό με τον ίδιο τρόπο που κάποτε αντιμετωπιζόμασταν ως κρέας για τα κανόνια.... Μην ξεχνάς, φίλε αναγνώστη, λοιπόν, ότι δεν κινδυνεύεις ως Έλληνας. Ως άνθρωπος κινδυνεύεις!
Η σημερινή ανάρτηση είναι ψιλοέκτακτη. Σαν σήμερα 40 χρόνια πριν, το 1972, πέθανε ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο "πατέρας" όλων των Ελλήνων Ρ. (ρεμπετών, ροκάδων, ραπάδων, ρεγγάδων, ...)... Ο Χατζιδάκις του ρεμπέτικου... Η σημερινή ανάρτηση ως φόρος τιμής. Ουσιαστικά η ανάρτηση αυτή είναι αναδημοσίευση αυτής εδώ της ανάρτησης μου, δημοσιευμένης στο βραχύβιο ιστολόγιο "Στον Π.", το οποίο ήταν αφιερωμένο στον Παύλο Σιδηρόπουλο και σε παλιούς μου μαθητές από το 10 Γυμνάσιο Ψυχικού. Η μόνη διαφορά με την την παρατιθέμενη εν λίνκιο ανάρτηση του άλλου ιστολογίου. είναι ότι στα βίντεο αυτής της ανάρτησης ο ήχος είναι στερεοφωνικός, άρα είναι λίγο καλύτερος...
Δυο λόγια για τα σημερινά "δήθεν" τραγουδάκια...
α) "Μινόρε"
Το αρχικό πρότζεκτ ήταν να παίξω ως τις 6 Δεκέμβρη (του 2011) όλα τα τραγούδια από "Τα μπλουζ του Πρίγκιπα" και στις 6 να ανεβάσω κάτι άλλο ως κατευόδιο. Πλην όμως δεν κατέστη δυνατό. Γιατί κάποια στιγμή ξαφνικά αρχίσαν να σπάνε οι χορδές της κιθάρας, σαν ντόμινο, η μία μετά την άλλη... (Άλλη μια φορά το 'χω δει αυτό. Σε μια συναυλία του Κλάπτον. Οκ, ατυχής η σύγκριση. Για τον Έρικ, εννοώ...) και δε προλαβαίνα να τις αλλάξω μέχρι τότε... (οκ είμαι τεμπέλης! Εντάξει?)
Οπότε ακούστε εμένα να μιμούμαι το Παύλο που μιμείται το Μάρκο... Σόρρυ για την ποιότητα των ηχογραφήσεων ... Αυτά έχουν διασωθεί. Μου 'χουν πει ότι με ακουστικά ακούγονται καλύτερα.
Στο "Μινόρε" οι στίχοι πρέπει να είναι από όταν ήμουν ακόμα στο Λύκειο κι ας νόμιζα ότι τους έγραψα πάνω στη μελωδία από το "Χαρμάνης κι άφραγκος". Τώρα που το ακούω δεν μου πολυπάει. Μάλλον πάνω στο "Χαράματα η ώρα τρεις" πάτησα... Η αρχική ηχογράφηση είναι από την εποχή των Ατάλαντων. Το μπουζουκοκίθαρο που ακούγεται, από ότι θυμάμαι, ήταν μια μεταγενέστερη έμπνευση της στιγμής, μάλλον αποτυχημένη, αλλά δεν έχει διασωθεί άλλη εκδοχή!
β) "Εθισμός"
Τους στίχους στον "Εθισμό" τους έγραψα περίπου όταν κυκλοφόρησαν τα "Μπλουζ", πατώντας πάνω στην μελωδία του "Μπλουζ του αποχωρισμού", όπως και με το "Μινόρε" παραπάνω (και παραπλήσια με το "Βράδυ"), καθώς ήθελα να φτιάξω δικά μου τραγούδια, αλλά καθότι δεν ήξερα μουσική.... Οπότε έγραφα στίχους πάνω σε ξένες μουσικές και τους τραγουδούσα μ' αυτές. Αργότερα έβαλα τη δική μου μελωδία. Ήταν από τις πρώτες μου προσπάθειες να γράψω τη μουσική ενός τραγουδιού. Συμπεριλήφθηκε στην πρώτη ομώνυμη συλλογή των "Αταλαντων." Αυτή που θα ακούσετε είναι μεταγενέστερη.
ΜΙΝΟΡΕ
(In memoriam Π. Σιδηρόπουλου , Μ. Βαμβακάρη)
Γαλάτσι, Σεπτέμβριος 1996
Βδομάδες έχω να σε δω
που τριγυρνάς δε ξέρω.
Αχ, να μπορούσα να σου πω
πόσο πολύ υποφέρω .
Κάθομαι ώρα μοναχός
κι αμίλητα καπνίζω.
Κάθε σου σκέψη ,στεναγμός,
κι αθέλητα δακρύζω.
Μες το ποτήρι σαν κοιτώ ,
βλέπω μονάχα εσένα
κι από σεκλέτι και πιοτό
είν΄ όλα μπερδεμένα.
Μα κάποια μέρα θε να ‘ρθει
που θα γενείς δική μου
και θα σβηστεί κάθε πληγή
μές από τη ψυχή μου.
ΕΘΙΣΜΟΣ
Γαλάτσι, Ιούνιος 1996
Γυρνάω μόνος μες τους δρόμους
Μπας και περάσει η βραδιά.
Σ’ ένα παιχνίδι δίχως νόμους,
με ξέχασες κι απόψε είσαι μακριά.
Σα την αράχνη τριγυρνούσες
που πάει το θύμα της να βρει
κι αφού τα πάντα τους ρουφούσες,
πήγαινες παρακάτω βιαστική.
Είσαι ο μεγάλος μου εθισμός εσύ
κι είμαι χαρμάνης για το κορμί σου.
Κι είναι μεγάλη η απογοήτευση,
ποτέ δεν θα ‘μια πια μαζί σου.
Έτσι και μένανε ,γλυκιά μου,
με ξόδευες εδώ κι εκεί
κι ύστερα χάθηκες μακριά μου
και σέρνομαι μονάχος μου στη γη.
Κι απόψε πάλι δεν κοιμάμαι
και περπατώ χωρίς σκοπό.
Όλα όσα ζήσαμε θυμάμαι,
με ξέχασες μ’ ακόμα σ’ αγαπώ.
Θα ‘θελα να ‘σουνα κοντά μου
για να σε ντύσω με φιλιά,
όμως η μόνη συντροφιά μου
είν’ ο αέρας που φυσάει δυνατά.
Μα όσο κι αν με βαραίνει η πίκρα,
όσο ακόμα κι αν πονώ,
ας γύρναγες τούτη τη νύχτα
κι όλα όσα μου ‘κανες στα συγχωρώ.